زانا کیانی
پس از دریافت خبر بمباران روستايي توسط جنگندههاي تركيه، شهردار ناحيه ديرلوك با عجله خود را به آن روستا رساند، آنچه او مشاهده كرد گريه سه كودك در خانه ای بود كه تمام شيشههايش بر اثر بمباران، شكسته بودند. آن سه کودک در زمان بمباران خواب بودند و با صداي بمباران شوكه شده و از خواب بيدار شده بودند.
اين داستان هر روز شهر ديرلوك است که هر روز تجربه ميكند.
سامي برواري شهردار ناحيه ديرلوك گفت: به خاطر جنگ تركيه و اعضاي مسلح پ.ك.ك ما هميشه در خاك خود آوارهايم.
نه تنها در ديرلوك از توابع آميدي بلكه در شيلادزه آميدي و سيدكان از توابع سوران نيز اين داستان تكرار ميشود، مناطقي كه صدها روستا در آن است و به خاطر بمباران روزانه ارتش ترکیه به مواضع پ.ک.ک، اكنون اكثر این روستاها تخليه شدهاند. محصولات كشاورزي همه از بین رفته و دامداران هم خسارات زيادي را متحمل شدهاند.
از آن سه شهر كوچك، در كل 437 روستا وجود دارند اما طي چند سال گذشته به خاطر درگيريهاي ميان پ.ك.ك و تركيه، 276 روستا تخليه و مردم آنها را ترك كردهاند كه اين %63 روستاهاي اين مناطق را شامل ميشود.
در شيلادزه از توابع آميدي، 85 روستا از مجموع 91 روستاي اين شهر به خاطر جنگ و درگيري ميان پ.ك.ك و تركيه تخليه شده اند كه %93 كل روستاهاي شيلادزه را شامل ميشود.
تخليه اين تعداد روستاي شيلادزه، آنطور كه وشين سلمان مدير ناحيه شيلادزه روز شنبه 6/6/2020 به راديو نوا گفت: سكونت در مركز شهر را با مشکل مواجه کرده است. وشين سلمان به اين نكته هم اشاره داشته كه اكنون 43 هزار نفر در مركز شهر شيلازده ساكنند و همين سبب شده تا مشكل سكونت براي مردم ايجاد شود، مردم قادر نيستند به روستاهايشان برگردند اگر برگردند كه مشكل سكونت در مركز هم حل خواهد شد.
ساكنان روستاهاي تخليه شده در حدفاصل مركز شيلازده و شهر دهوك در چند اردوگاه سكونت داده شدهاند. تخليه اين روستاها، تاثيرات زيادي بر زراعت و دامداري شيلازده داشته است. برخي هنوز در باغهايشان هستند و بعضا به آنها سر ميزنند اما رفتن به باغهايشان خطرات زيادي براي جانشان محسوب ميشود. مدير ناحيه شيلادزه ميگويد: پس از سال 2016 به خاطر بمبارانها تاكنون 21 غيرنظامي كشته و زخمي شدهاند.
خسارات وارده به بخش كشاورزي اين منطقه سبب بيكارشدن افراد زيادي شده چراكه اكثر مردم منطقه كشاورزند، قادر به رفتن به روستاهايي كه تخليه شدهاند نيستند.
شيلادزه منطقهيي خوش آب و هوا و كوهستانياست، اين سبب شده تا فرصت توريستي بزرگي داشته باشد كه ميتواند منبع درآمد خوبي باشد اما درگيري مانع پيشرفت و توسعه اين بخش شده و كسي قادر نيست براي گشت و گذار به اين مناطق سفر كند.
.
سيدكان بزرگترين شهر اقليم كردستان و عراق داراي مساحت 1617 كيلومتر مربع و از توابع سوران استان اربيل و در مرز با تركيه و ايران واقع شده است.
سيدكان 264 روستا دارد، اما 118 روستا به خاطر جنگ پكك و تركيه و بمباران شدنها تخليه و تنها 146 روستا آباد هستند.
سيدكان توسط تركيه به بهانه حضور عناصر پ.ك.ك بمباران ميشود.
ارتش تركيه به عمق 30 كيلومتر به شهر سيدكان نزديك شده و پايگاهش تنها 7 كيلومتر تا مركز شهر فاصله دارد. به دليل نزديك بودن تركيه، دامداران از چراندن حيواناتشان محروم شدهاند.
براساس اظهارات مدير اين شهر در راديو نوا؛ بمبارانهاي تركيه در سيدكان روزانه است، مدير سيدكان ميگويد: كمتر شبي هست كه صداي جنگندههاي تركيه به گوشمان نرسد.
احسان چلبي مدير اين شهر درباره خسارات كه به خاطر درگيريها وارد شده ميگويد: بخش اعظم این روستائیان، دامدارند و لذا متحمل خسارات زيادي شدهاند. تنها در سال گذشته بيش از هزار هكتار از زمينهاي سيدكان بمباران شدهاند و آتش گرفتهاند، باغ و زمين و زراعت و مرتع این روستاها هم بر اثر حملات ترکیه، خسارات زیادی دیده اند و صدها دام و اسب مردم طي اين بمبارانها تلف شدهاند.
.
قبل از اينكه تركيه نيروهايش را وارد سيدكان كنند و پايگاه احداث كند، سالانه دامداران و زنبورداران از ديگر مناطق به سيدكان ميرفتند و چادر و خيمه ميزدند براي اينكه از مراتع منطقه سودمند شوند اما پس از سال 2017 كه تركيه وارد منطقه شده تنها 10 الي 20 دامدار در آن مراتع هستند.
مفقود شدن دامداران در مراتع سبب شده دامداران دامهايشان را بفروشند، احسان چلبي ميگويد: اكنون روستائيان دامهايشان را از ترس بمباران فروختهاند.
عدم وجود مرتع و فروش دامها، مردم سيدكان را بيكار و بيدرآمد كرده، لذا همانطور كه اين مقام مسئول منطقه ميگويد: خانوادههايي كه حقوق ماهيانه ندارند، چشم به راه همكاري بشردوستانه سازمانهاي خيريه هستند.
اين درگيري نظامي در سيدكان مردم زيادي را آواره كرده، به غير از مركز سيدكان، آوراههاي اين شهر در نواحياي همچون رزگاري، كسنزان و شهر سوران ساكن شدهاند.
از توليدات كشاورزي، سيب و گردوي سيدكان بيشترين آسيب را متحمل شدهاند به خاطر درگيريها و اكنون اين دو محصول تا حدودي در سيدكان از بين رفتهاند.
به غير از اينها، مردم زيادي در منطقه درآمدشان را از جمعآوري گياهان بهاره به دست می آوردند، اما از 2017 به بعد كه تركيه نيروهايش را وارد اين منطقه كرده، مردم قادر به رفتن به كوهستان و جمعآوري آن گياهان نيستند.
.
از مدير ناحيه سيدكان پرسيدم كه آخرين بار كي بمباران شده در آن منطقه گفت: دو روز قبل آخرين بمباران صورت گرفت. در اينجا روزي نيست كه بمباران صورت نگيرد همچون عيد شده براي ما.
تداوم بمبارانها، تاثير زيادي بر كودكان گذاشته، احسان چلبي، مدير ناحيه سيدكان گفت: كودكان مدام در ترس و اضطراف به سر ميبرند، برخي وقتها بمباران شده و كودكان در مدرسه بودهاند و شيشهها شكستهاند. خيلي وقتها مدارس در برخي از روستاها براي يك هفته يا 10 روز تعطيل بوده به خاطر بمبارانها.
در ديرلوك از توابع آميدي %70 كل منطقه به منطقه ممنوعه جنگي بدل شده و در مجموع 82 روستا تنها 9 روستا حيات در آن جاري است و 73 روستا تخليه شدهاند.
سامي برواري مدير ناحيه ديرالوك درخصوص وضعيت اين ناحيه به راديو نوا گفت: در مجموع 82 روستا در ناحيه وجود دارند كه تنها در 9 روستاي آن مردم سكونت دارند.
اما نزديكي به مركز هم آن 9 روستا را هم حفظ نكرده و هدف جنگندههاي تركيه قرار گرفتهاند. سامي برواري ميگويد: بعضا آن روستاها هم بمباران ميشوند، يكبار روستائي را بمباران كردند و با عجله به آنجا رفتم شيشه خانهيي كاملا شكسته بودند و تعدادي بچه در اتاقي گريان ميكردند آنها هنگام بمباران خواب بودند.
ديرالوك هم شبيه شهرهاي ديگر به محلي براي درگيري نظامي گريلاهاي پك ك و ارتش تركيه بدل شده، آنجا منطقهيي كوهستاني است اما روستاها تخليه و مردم قادر به بازگشت نيستند.
مدير ناحيه ديرالوك ميگويد: شايد مردم در هر لحظه مورد هدف قرار بگيرند طي دو سال گذشته 6 تن از اهالي كشته و دو تن ديگر هم مفقودالاثرند. مردم ما آواره خاك خويشند، حتي حكومت هم قادر نيست آنها را به روستاهايشان برگرداند و براي آنها خدمات تامين كند و آن روستاها را آباد كند. به دليل بمبارانها سالانه 100 هكتار از زمينهاي زراعي و مراتع ديرالوك در آتش بمباران ميسوزند. دو سال و نيم است كه به عنوان مدير ناحيه ديرالوك مشغول انجام وظيفه هستم در اين مدت روزانه يا هفتگي اين منطقه شاهد بمباران بوده است.
